Palmy mrozoodporne
Zapraszam na nową stronę BestPalm
| Strona główna | Gatunki Palm | Strefy USDA | Ochrona zimowa | OFERTA i Kontakt | Mój ogród |
Rodzina palm (Arecaceae) zawiera ponad 2500 gatunków. Większość z nich rośnie w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Pomimo, że większość palm rośnie w klimacie ciepłym mitem jest że palmy są wyłącznie roślinami tropikalnymi i subtropikalnymi. Prawdopodobnie sto gatunków lub więcej z łatwością znosi temperatury (-7C) i zadziwiająca ilość gatunków potrafi przeżyć temperatury poniżej (-18C). Zatem określenie PALMY MROZOODPORNE jest jak najbardziej zgodne z rzeczywistością i odnosi się do gatunków, które dobrze rosną w klimacie umiarkowanym z chłodnymi i mroźnymi zimami.
Palmy można z łatwością znaleźć w ich środowisku naturalnym rosnące na dużych wysokościach w Himalajach i Andach, gdzie śnieg zimą i bardzo niskie temperatury są zjawiskiem naturalnym. Niestety w dalszym ciągu ludzie dziwią się, że palmy potrafią rosnąc w tak "dziwnym" środowisku. Pocieszające jest, że coraz więcej osób jest zainteresowanych tym tematem. Jest więc nadzieja, że niedługo zobaczymy plamy w naszych rodzimych ogrodach.
Jest zasada, która mówi, że czym palma jest bardziej mrozoodporna tym niestety wolniej rośnie. Jest to związane z faktem, że najbardziej wytrzymałe na mróz palmy nie wytwarzają kłodziny naziemnej (pnia) lub ich kłodzina jest niewielka. Większość z tych palm jest krzewiasta, rosnąca w kępach. Dzieje się tak dlatego, że w palmach krzewiastych rosnący stożek wzrostu zazwyczaj znajduje się pod ziemią, przez co jest izolowany od niskich temperatur. Inną przyczyną jest to, że palmy te mają dużo odrostów, i nawet jeśli część rośliny wymarznie nie oznacza to śmierci całej rośliny.
PALMY
Rhapidopyllum hystrix Serenoa repens Trachycarpus fortunei Sabal palmetto Washingtonia
Sabal minor Nannorrhops ritchiana Pozostałe trachycarpusy Butia capitata
BANANOWCE MROZODPORNE - MUSA BASJOO
![]() |
Serenoa repens rośnie w USA na terenach wybrzeży Atlantyku oraz na równinach południowej Karoliny, Georgii, Alabamy, Mississippi oraz całej Florydy. Gęste zarośla Serenoa repens często dominują w lasach sosnowych i innych suchych rejonach leśnych. Pomimo, że Serenoa repens bardzo przypomina sabal minor rzadko można je spotkać w tym samym środowisku. Owoce tej palmy zawierają w sobie permixon, substancje pomagającą w leczeniu prostaty. Charakterystyka: Serenoa repens czasami posiada nadziemny pień, ale zazwyczaj pień płoży się wzdłuż podłoża. Dorosła roślina (kępa roślin) osiąga 4,5 m szerokości oraz 3m wysokości. Liście wachlarzowate, bardzo sztywne, kolor od zielonkawo-żółtego poprzez niebieski do srebrzystego. Kępy Serenoa repens są bardzo atrakcyjne i nadają tropikalnego wyglądu przydomowym ogródką. Wzrost tej rośliny jest bardzo powolny. Bardzo trudną rzeczą jest przesadzenie dziko rosnącej rośliny do ogrodu. Zwykle się nie przyjmuje na nowym miejscu. Dlatego rośliny na sprzedaż hodowane są od nasion w donicach. Mrozoodporność: zielona odmiana jest trochę bardziej odporna na mróz niż odmiana srebrzysta. Z całą pewnością nadaje się do hodowli w strefie 7. Badania przeprowadzone nad tą palmą w strefie 6a (dla obydwu odmian) wykazały, że liście ulegają uszkodzeniu przy temperaturze spadającej poniżej -12C, a całkowita utrata liści następuje przy spadku temperatury poniżej -16C. Liście zdają się być bardzo wrażliwe na wiatr przy temp. -18C., nawet jeśli są spryskane środkiem przeciw wysuszającym. Ta palma jednak jest zdecydowanie warta hodowli w chłodnych rejonach ponieważ tak jak inne palmy tworzące kępy ma stożek wzrostu pod ziemią i roślina pozbawiona liści przez zimny zimowy wiatr szybko się odradza w czasie następnego sezonu. Według Francko (2000) mrozoodporność tej palmy to -24C. Różne: Ta palma lubi stanowiska słoneczne i dobrze zdrenowaną ziemię. Serenoa repens nie lubi rosnąć w cieniu i wilgotnej glebie, pomimo że w takich warunkach też przeżyje. Przez pierwsze kilka lat palma musi być dobrze nawadniana, potem dobrze znosi susze. Ochrona zimowa: tak jak dla innych palm występujących w kępach zalecane jest okrywanie rośliny warstwą liści, słomy lub gałęzi sosnowych. pomocne też będzie opryskiwanie środkami przeciw wysuszającymi oraz przeciw grzybom i bakteriom. Można też okrywać palmę agrowłókniną. Zalecane też jest skonstruowanie ekranu wiatrochronnego. Szczególnie kiedy temperatury spadają poniżej -18C. |
![]() |
|
![]() |
![]() |
Trachycarpus
fortunei jest jedną
z najbardziej polecanych palm dla hodowców z klimatu
umiarkowanego. Pochodzi z północnych części Indii,
Tajlandii, Nepalu i południowych Chin. Jest często spotykana w
górach gdzie rośnie na wysokości 2000m, śnieg i
mróz są tam normalnością dnia codziennego. Nie wymaga
gorących okresów letnich tak jak Rhapidophyllum hystrix i
Sabal minor, woli lata chłodniejsze. Posiada pojedynczy pień i koronę
liściową składającą się z 10 do 20 wachlarzowatych liści.
Charakterystyka: Trachycarpus fortunei tak
jak inne palmy ma tendencje do powolnego wzrostu kiedy jest młody. Dwu,
trzy letnia roślina ma zazwyczaj 30 cm z
minimalnym pniem i jest dużo bardziej wrażliwa na mróz niż
cztero, pięcioletnie okazy. Nawet w klimacie tak chłodnym jak strefa
6b, 10-cio letni Trachycarpus Fortunei może mieć około 90-120 cm pnia,
a łącznie z liśćmi około 210-240 cm całkowitej wysokości. Każdego roku
przyrastając 30-60cm. Młody Trachycarpus fortunei ma 5-6 ciemno
zielonych liści. Z wiekiem liście stają się większe i bardziej liczne.
6-cio metrowy okaz w strefie 7b i cieplejszej może mieć koronę liściową
składającą się z ponad dwudziestu liści każdy o szerokości 1m. Jesli
palma rośnie w terenie bardzo wietrznym liście mogą być poszarpane. Mrozoodporność:
Ponieważ Trachycarpus fortunei rósł przez
wiele lat w bardzo wielu częściach świata wiadomo jest bardzo dużo na
temat jego mrozoodporności. Doskonale rośnie w strefie 8 i w większości
w strefie 7b bez jakichkolwiek okryć zimowych. Może także rosnąć w
strefie 7a oraz w osłoniętych miejscach w strefie 6 (może nawet w 5),
ale doświadczenia pokazały w strefie 5 następuje całkowita utrata liści
podczas bardziej mroźnych zim. Jednak palma ta potrafi się szybko
zregenerować podczas kolejnej wiosny.
Jest duża różnica między mrozoodpornością palmy młodej i
dojrzałego osobnika. Palma dobrze ukorzeniona z prawdziwym pniem jest
bardziej mrozoodporna. Doświadczenia dowodzą, że dorosły palma
jest przynajmniej o jedną strefę USDA bardziej mrozoodporna. W Bułgarii
dorosłe palmy wytrzymały temperaturę -29C bez okrywania. W Ohio podobne
osobniki wytrzymały -26C, podobne raporty są od innych
hodowców
z Tennesse, Kansas i Colorado. Jeśli jednak korzenie palmy przemarzną
może ona zginąć wystawiona na mróz nawet w strefie
8. Różne: Trachycarpus
fortunei rośnie w każdym rodzaju ziemi. W strefie 7 i chłodniejszych
należy go posadzić w miejscu bardzo słonecznym. Młode trachycarpusy są
bardzo wrażliwe na susze, dlatego nie pozwólmy ziemi
wysychać
zwłaszcza podczas upalnego lata. Palmy te wyglądają pięknie jako
pojedyncze okazy lub jako zgrupowanie palm o różnych
wysokościach. Ochrona zimowa: Duża
korona liściowa, w
której rośnie stożek wzrostu ma tendencje do gromadzenia
wody,
co może doprowadzić do śmierci rośliny. Dlateg o należy zadbać o to aby
woda nie się tam nie gromadziła. Jednym ze sposobów jest
owinięcie korony liściowej oraz całego pnia w czasie zimowych miesięcy
agrowłókniną lub grubym papierem. Nie może być to jednak
osłona
całkiem wodoodporna. Nawet jeśli okryliśmy palmę
należy ją
opryskiwać pierwszy raz w na początku zimy, następnie w środku zimy i
na początku wiosny środkiem przeciw wysuszającym zawierającym środek
grzybobójczy i bakteriobójczy. Ostatni oprysk
jest
najważniejszy ponieważ wyższe temperatury sprzyjają rozwojowi
chorób po zimie. Dobrym sposobem na osłonę jest zbudowanie
wokół palmy ogrodzenia z siatki, tak aby siatka była w
odległości ok. 30cm od pnia spryskanie jej a następnie wypełnienie
wolnej przestrzeni suchymi liśćmi lub sosnowym igliwiem mieszanym z
liśćmi. W Ohio, kilka młodych trachycarpusów przeżyło -24C
bez żadnych uszkodzeń, przykrytych tylko grubą warstwą liści. Jedną z
najprostszych metod okrycia. Jest obsypanie całej rośliny śniegiem,
który jest najlepszym izolatorem. Generalnie szacuje się mrozoodporność tej palmy, przy krótkotrwałych spadkach temperatury dla dorosłego dobrze ukorzenionego osobnika w gruncie od -17 do -20C Liście dorosłej palmy wytrzymują spadki temperatury do -12C, małej palmy do około -7C. |
![]() |
|
![]() |
![]() Trachycarpus wagnerianus |
Jest wiele gatunków palmy Trachycarpus. Większość z nich ma mrozoodporność podobna do Trachycarpus fortunei. Jednym z ciekawszych gatunków jest Trachycarpus wagnerianus, jest to mniejsza wersja Trachycarpus fortunei. Ma on bardziej sztywne i krótsze liście przez co bardziej odporne na szkodliwe działanie wiatru, jest też niższy. Drugim godnym polecenia gatunkiem jest Trachycarpus takil odkryty niedawno (lata 90-te) przez Toby Spannera i Martina Gibbonsa. Jest to palma rosnąca w wysokich partiach Himalajów, gdzie temperatury regularnie spadają poniżej -18C, wiatr jest bardzo duży, a opady śniegu bardzo częste. Wielu hodowców na podstawie doświadczeń stwierdziła, że gatunek ten z łatwością znosi temperatury -23C. I prawdopodobnie łatwiej może się zaadoptować do strefy USDA 6. Jako dorosła palma jest wyższy niż Trachycarpus fortunei, ma grubszy pień i większą koronę liściową. Jest mniej odporny na letnią suszę niż T.fortunei |
![]() Trachycarpus takil |
![]() |
Sabal palmetto pochodzi z południowych wybrzeży Północnej Karoliny poprzez Florydę, Karaiby i zatokę Meksykańską. Charakterystyka: Palma ta rośnie dość wolno, dorasta do wysokości 24-27m ze średnicą pnia 30cm. Mija wiele lat zanim sadzonka Sabal Palmetto uformuje prawdziwy pień. Pień ten jest przepiękny ponieważ powstaje poprzez skrzyżowanie zaschniętych liści. Zaczyna się formować po upływie około 10 lat od wysadzenia do gruntu. Nawet bez pnia Sabal palmetto daje doskonały efekt w ogrodzie, szczególnie jeśli zgrupowanych jest kilka roślin koło siebie. Korona liściowa zawiera około 40 wielkich, zielonych lub niebieskawych liści. Mrozoodporność: Czterdziestoletni Sabal Palmetto rosnący w Gainesville, Georgia (7a/7b) przeżył potężny atak zimy gdzie temperatury spadały poniżej -18C do nawet -21C. Wielki okaz rósł przez wiele lat w Seymour Tennessee (6b). Wiele hodowców informuje, że Sabal palmetto może przeżyć w strefie 6b. Dlatego uważam, że warto spróbować hodowli tej wspaniałej palmy. Wielu autorytetów podaje, że dobrze ukorzenione palmy tego gatunku spokojnie znoszą temperatury -18C z nieznacznymi uszkodzeniami liści. Doświadczenia przeprowadzone przez różnych hodowców w strefie 6b/7a potwierdzają, że liście Sabal Palmetto stają się bardziej mrozoodporne po przebyciu palmy w gruncie przez kilka lat. A pomaga temu doskonałe obsypywanie małych sadzonek liśćmi. Przy bardzo dobrym obsypaniu uszkodzenia liści pojawiają się dopiero kiedy temperatura spadnie poniżej -18C. Także większość dobrze zabezpieczonych roślin powinna przeżyć typową zimę dla strefy 6b. Jeśli nie zamierzamy dobrze zabezpieczać liści, palmę te można hodować jako roślinę zrzucającą liście na zimę (jak większość palm mrozoodpornych), ponieważ każdej wiosny powinna się pięknie odrodzić i wypuścić kilka dużych liści sięgających (1,2 do 1,5m). PO wielu latach badań można stwierdzić, że Sabal palmetto jest tak samo mrozoodporny jak Trachycarpus fortunei, a może nawet bardziej. Według Francko (2000) mrozoodporność tej palmy to -24C. Różne: Sabal palmetto preferuje ziemię luźną, piaszczystą bogatą w materiał organiczny, ale potrafi tez rosnąć na glebach gliniastych. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu. Palma ta bardzo dobrze wygląda w kompozycjach ogrodowych połączona w Trachycarpus fortunei lub Butia Capitata. Ochrona zimowa: Tak jak w innych przypadkach zalecane jest dobre obsypywanie połączone z opryskami zimowymi. Młode bezpniowe rośliny są bardzo łatwe do całkowitego okrycia, co daje zadziwiające rezultaty. |
![]() |
![]() |
Butia capitata pochodzi Brazylii, Argentyny i Urugwaju i jest prawdopodobnie najbardziej mrozoodporną palmą z pierzastymi liśćmi. Jest łatwo hybrydyzowana (mieszana) z innymi gatunkami np Butia x Jubeae, x Butiagrus. Butia capitata jest najbardziej rozpowszechniona ze swojego gatunku. Innym większym członkiem gatunku Butia jest Butia yatay, która jest bardziej masywna i co najmniej tak samo mrozoodporna. Tak jak Butia eriospatha. Charakterystyka: butia capitata jest raczej średniej wielkości ze sztywnymi szarawo, niebiesko, zielonymi liśćmi o długości około 90cm. Pień może mieć około 90 cm średnicy i 6m wysokości. Mrozoodporność: Szacuje się, że pierwsze uszkodzenia liści mogą się pojawić przy -9C, a generalnie przy -12C i niższej mogą zostać zniszczone całkowicie. Znanych jest mnóstwo przypadków gdzie Butia capitata przeżyła temperatury spadające poniżej -18C. Wystarczy palmę dobrze okryć na zimę, aby na wiosnę odrodziła się z dużą ilością nowych liści. Doświadczenia w Ohio wykazały, że dobrze okrywając pień, palma wytrzymała temperatury spadające do -23C, aby na wiosnę odrodzić się kilkoma liśćmi we wczesnym czerwcu. Różne: Butia capitata jest przepiękną, dość szybko rosnącą palmą, dlatego z całą pewnością warto dołożyć starań w zimowych miesiącach i spróbować jej hodowli w ogrodzie. Palma ta toleruje różne rodzaje ziemi i jest odporna na susze kiedy jest dobrze ukorzeniona. Najlepiej czuje się w pełnym słońcu, toleruje lekki cień, ale napewno nie może rosnąć w zupełnym cieniu. Ochrona zimowa: Tak jak w innych przypadkach zalecane jest dobre obsypywanie połączone z opryskami zimowymi. W strefach gdzie zimowe temperatury często przekraczają -18C, należy dobrze przykryć (zawinąć) liście oraz pień (owinąć agrowłókniną lub innym materiałem). Na wiosnę obciąć zaschłe liście , przy samej nasadzie i poprostu pozwolić plamie się wyzdrowieć. |
![]() |
|
![]() |
![]() Washingtonia filifera w Belgii |
Rodzaj Washingtonia zawiera dwa gatunki. Oba gatunki mogą rosnąć w strefie 8, 7 prawdopodobnie także w 6. Washingtonia filifera pochodzi z terenów pustynnych i półpustynnych południowo zachodniej części USA i północno zachodniej części Meksyku. Dlatego znosi dość niskie temperatury w suchym klimacie. Gerry McKiness podaje w swoich badaniach, że testował młodą palmą tego gatunku w klimacie wilgotnym, gdzie przeżyła temperaturę -24C w El Paso i St. George w zachodnim Texasie i południowo zachodnim Utah. Dziesięcioletni okaz rośnie również w Oklahoma City (strefa 7a) i w Tulsa (strefa 6b) ochraniany tylko przez obsypywanie i częściowe zawijanie pnia przy bardzo mroźnych dniach. Washingtonia filifera jest dużo bardziej mrozoodporna, kiedy jest dobrze ukorzeniona. Washingtonia robusta znosi temperatury -18C, kiedy jest bardzo dobrze okryta. Oba gatunki rosną niezwykle szybko. Washingtonia filifera dorasta do 15m, a Washingtonia robusta do 24m. Dorosła washingtonia filifera posiada szerokie szarawo zielone, lub żółtawo zielone liście z kolczastymi łodygami i charakterystyczną "spódniczkę" powstałą z zaschłych liści oraz masywnym pniem grubości do 90cm. Washingtonia robusta posiada pień rzadko przekraczający w średnicy 30cm, a jej liście są bardzo mocno zielone. Oba gatunki posiadają nitkowate włoski wyrastające z liści. Powinny rosnąć w pełnym słońcu w bardzo dobrze przepuszczalnej glebie (dobry drenaż - konieczny). W strefie 7a i chłodniejszej w czasie zimy najlepiej jest otoczyć całą roślinę siatką wypełnioną liśćmi, aż do czasu kiedy się dobrze ukorzeni. Konieczne jest stosowanie oprysków zimowych. Washingtonia robusta zwykle traci liście przy temperaturze -9C, a washingtonia filifera przy temperaturze -13C. Nie należy się tym jednak przejmować, ponieważ w czasie kolejnego sezonu, napewno się odrodzi, dając nam od 8 do 10 nowych liści i 30 cm nowego pnia. Doświadczenia pokazały, że jest to najszybciej rosnąca palma w warunkach klimatu umiarkowanego. Półtorametrowa palma z pięknymi, szerokimi, zielonymi liśćmi naprawdę potrafi zrobić wrażenie rosnąc w Polskim ogrodzie. Napewno warto spróbować. Szczególnie że nie jest to roślina droga w zakupie. Ochrona zimowa: Po tym jak liście zmarzną w zimie i zaschną, należy uciąć je przy nasadzie, opryskać dokładnie roślinę środkami grzybo i bakteriobójczymi i dokładnie owinąć agrowłókniną. następnie należy nałożyć plastikową osłonę, tak aby całkowicie odciąć dopływ wody do korony. Upewnij się, czy plastik nie przylega całkowicie do gruntu tak aby wilgoć mogła uciekać na zewnątrz i mogło się dostawać świeże powietrze. Po przejściu najgorszej pogody roślinę trzeba odkryć, ale w dalszym ciągu należy być przygotowanym na szybkie, ponowne przykrycie w razie nadejścia dużych mrozów. Kiedy nadejdzie wiosna, zdrowa roslina bardzo szybko wypuszcza swój pierwszy nowy liść. Czasami zachodzi potrzeba ucięcia pewnej części pnia aby dostać się do zdrowego stożka wzrostu. Ostatnio pojawiła się hybrydyzowana odmiana washingtonii. Połączenie filifera i robusta, nazywa się Washingtonia xfilibusta, prawdopodobnie jest bardziej odporna na mróz. |
![]() Washingtonia robusta w Belgii |
![]() Musa basjoo - Szwecja
|
Bananowce mrozoodporne daja ogrodą niezwykłe piękno oraz nadają wrażenie tropików. Zaczęto sie nimi na dobre zajmować na poczatku lat dziewięćdziesiatych. Moga one rosnąć w strefie 6, 7 oraz 5. Musa basjoo pochodzi z południowych wysp japońskich. Jest to najbardziej mrozoodporny bananowiec jaki istnieje. Bez wątpienia mozna go polecic każdemu hodowcy ze strefy 6a i chłodniejszej. Charakterystyka: Bananowce sa jednymi z najszybciej rosnących roslin na świecie. bananowiec, który co zime zostaje ściety do ziemi potrafi urosnąc w czasie okresu wzrostu (pomiędzy kwietniem a sierpniem) na wysokośc 3m, liście maja około 1,5-1,8m długości. Przyrost tygodniowy jest na poziomie 30 cm i nie ma w tym nic nadzwyczajnego. Aby osiągną taka wysokośc bananowce nie muszą się przez dłuższy czas ukorzeniac, tak jak to ma miejsce w przypadku palm. Bananowce rosną jako kepy. Każdego roku wypuszczaja nowe pedy boczne i tak po kilku latach mozna mieć całe "bananowisko". Większość bananowców ma 18-miesięczny cykl kwitnienia, co tłumaczay dlaczego w warunkach klimatu umiarkowanego roslniy te nie zdążą zakwitnąć, a przez to wydać owoców. Liście bananowców są olbrzymie i bardzo delikatne. Dlatego są bardzo narażone na zniszczenie przez wiatr. Osobniki, które rosna w wietrznym terenie maja często postrzępione liście. Mrozoodporność: Najbardziej czułe na mróz w bananowcach są liście. Znoszą z ledwościa lekki przymrozek ok -2C. Łodyga wytrzymuje do kilku stopni mniej ok -6C. Najbardziej wytrzymałe na mróz sa u bananowców korzenie. System korzeniowy wytrzymuje temperatury -26C. Kiedy jest dobrze okryty nawet mniej. Roslina ta najlepiej rosnie w pełnym słońcu, ale może tez rosnąć w lekko zacienionym miejscu, z tym,że w pełnym słońcu rosnie szybciej i może byc większa. Różne: bananowiec do prawidłowego wzrostu potrzebuje dobrego drenażu. najlepiej tez rosnie w terenie osłonietym, gdzie wiatr nie zagraża jego liścią, sa to rosliny bardzo łatwe do uprawy. W czasie sadzenia bananowca otwór w ziemi powinien byc szeroki,ale nie głęboki. Praktycznie nie jest możliwe aby bananowca przelać lub przenawozić. W maju należy podlewac bardzo obficie co kilka dni. Potrzebuja tez bardzo duzo nawozu zawierającego azot. Ochrona zimowa: najlepszym sposobem jest dać naturze działać. To znaczy pozwolic aby liście i łodyga zostały zniszczone przez mróz. Następnie ściąć całą roslinę, aż do ziemi i dokładnie przysypac gruba warstwa liści (20-25 cm). nalezy się upewnić czy cała nasza roslina jest dokładnie przykryta. Kiedy kończy sie okres mrozów, należy usunąc liście i pozwolic działac słońcu. Aby nie ścinac całej łodygi, mozna obciąc np. do wysokości 30 cm od ziemi. nastepnie obłozyc siatką druciana w odległości 30 cm od rosliny i w środek nasypac do pełna liśćmi. |
![]() |